تبلیغات
همه چی - تاریخچه جام جهانی (3)

● ۱۹۷۸ - آرژانتین

این جام زمانی برگزار شد که در کشور میزبان یک دولت نظامی دیکتاتور حکمرانی می‌کرد. اعتراضات گسترده مردم آرژانتین در زمان برگزاری بازی‌ها در گوشه و کار کشور دیده می‌شد. تعداد شرکت‌کنندگان مرحله انتخابی در این دوره برای نخستین بار از عدد ۱۰۰ گذشت.

۲ تیم ایران و تونس به‌عنوان نمایندگان آسیا و آفریقا برای نخستین بار به جام جهانی راه پیدا کردند. ایران که در دور نخست مرحله انتخابی سوریه و عربستان سعودی را شکست داده بود، در دور دوم مرحله انتخابی آسیا - اقیانوسیه با هنگ‌کنگ، کره‌جنوبی و استرالیا همگروه شد که به‌عنوان تیم اول این گروه برای نخستین بار به جام جهانی راه یافت. ۲ شکست مقابل هلند و پرو و یک تساوی با اسکاتلند، ۲ گل زده (ایرج دانائی‌فر و حسن روشن)، ۸ گل خورده و یک امتیاز نتیجه سفر ایران به آرژانتین بود. مرحله نیمه‌نهائی این دوره از بازی‌ها نیز مانند مسابقات دوره پیش به‌صورت گروهی انجام شد و تیم‌های آرژانتین و هلند به‌عنوان سرگروه‌های ۲ گروه به فینال رسیدند و برزیل و ایتالیا به‌عنوان ۲ تیم دوم گروه‌‌ها بازی رده‌بندی را برگزار کردند.

هلند که ۲ بار پیاپی به فینال می‌رسد تقریباً همان ترکیب سال ۱۹۷۴ خود را حفظ کرده بود با این تفاوت که دیگر یوهان کرایف، ستاره خود را در اختیار نداشت. در مقابل هلند تیم جوان و ناشناخته آرژانتین قرار داشت که پس از نخستین دوره جام جهانی دیگر نتوانسته بود به فینال راه یابد. با نتیجه نسبتاً ضعیفی که این تیم در دور مقدماتی به‌دست آورده بود و راهیابی مستقیمش به جام با استفاده از حق میزبانی، دستیابی‌اش به فینال برای بسیاری دور از انتظار بود. هر چند نمایش بازیکنانی چون دانیل پاسارلا (کاپیتان)، دلیل برتونی، ماریو کمیس و اسوالدو آردیلس در بازی‌های مرحله نیمه‌نهائی چهره دیگری به تیم آرژانتین داد.

مسابقه فینال در پایان وقت قانونی یک بر یک به تساوی رسید. اما ۲ گل آرژانتین در وقت اضافی بار دیگر آرزوهای هلند را برای فتح جام جهانی نقش بر آب کرد و آرژانتین پس از اروگوئه و برزیل، سومین کشور آمریکای‌لاتین بود که به جام جهانی دست می‌یافت. در این دوره برزیل سوم و ایتالیا چهارم شد. ماریو کمپس با ۶ گل که دوتای آنها را در بازی فینال به ثمر رسانده بود در صدر جدول بهترین گلزنان جام ایستاد:

● ۱۹۸۲- اسپانیا

این دوره را می‌توان جام ستاره‌ها نامید؛ موجی از ستاره‌های جوان و بهترین بازیکنان دهه ۱۹۸۰ که بسیاری از آنها نخستین حضورشان در جام جهانی را تجربه کردند؛ زیکو، سوکرانس (برزیل)، دیه‌گو مارادونا (آرژانتین)، پائولو روسی و دینو زوف (ایتالیا)، کارل هاینس رومینگه و هارالد شوماخر (آلمان غربی) و ژان تیگانا و میشل پلاتینی (فرانسه)... .

در این جام برای نخستین بار تعداد تیم‌های شرکت‌کننده در جام جهانی به ۲۴ تیم رسید. سهیمه آفریقا به دو نیم افزایش یافت و از هر دو منطقه آسیا و اقیانوسیه یک تیم به جام جهانی راه یافتند. تیم‌های کامرون، الجزایر، کویت، نیوزلند و هندوراس برای نخستین بار به بازی‌ها راه یافتند. غایب بزرگ این بازی‌ها هلند، نایب قهرمان دو دور گذشته بود. تیم‌های حاضر در ۶ گروه ۴ تیمی تقسیم شدند که ۲ تیم اول هر گروه صعود کردند.

دوازده تیم راه یافته به مرحله بعدی در ۴ گروه ۳ تیمی بازی کردند که تیم‌های نخست هر گروه به مرحله نیمه‌نهائی راه یافتند. در مرحله نیمه‌ نهائی تیم‌های فرانسه و آلما‌ن‌غربی و در بازی دیگر ایتالیا و لهستان مقابل هم قرار گرفتند. بازی ۲ تیم فرانسه و آلمان غربی پس از ۱۲۰ دقیقه با نتیجه ۳ بر ۳ به تساوی کشید که آلمان غربی موفق شد فرانسه را در ضربات پنالتی شکست دهد و به فینال راه یابد. دیدار ۲ تیم ایتالیا و لهستان با ۲ گل پائولو روسی به سود ایتالیا پایان یافت و این تیم حریف آلمان غربی در فینال جام ۱۹۸۲ شناخته شد. ایتالیا که پس از جنگ جهانی دوم، دیگر نتوانسته به مقام قهرمانی جام دست یابد، به دیدار آلمان غربی رفت که آن هم مانند حریفش برای رسیدن به سومین جام به پیروزی در بازی فینال امید داشت.

ایتالیا در بازی فینال که در استادیوم برنابنوی مادرید برگزار می‌شد تا دقیقه ۸۰ یا ۳ گل پائولو روسی، مارکو تاردلی و الساندرو آلتوبلی از آلمان غربی پیش افتاد و آلمان غربی فقط توانست یکی از ۳ گل را که توسط پل برایتنر زده شده در دقیقه ۸۳ جبران کند. ایتالیا با این پیروزی پس از ۴۴ سال به قهرمانی جام رسید و پس از برزیل دومین تیمی بود که ۳ بار قهرمان جام می‌شد. پائولو روسی گلزن شماره یک ایتالیا در این بازی‌ها علاوه بر اینکه با ۷ گل زده بهترین گلزن شد، از سوی فیفا نیز به‌عنوان برترین بازیکن جام معرفی شد.

● ۱۹۸۶- مکزیک

مکزیک نخستین کشور جهان است که ۲ بار میزبانی برگزاری بازی‌های جام جهانی را بر عهده می‌گیرد. ۱۶ سال پس از جام ۱۹۷۰ که برزیل فاتح آن بود، بار دیگر جام جهانی در مکزیک برگزار شد. کمی پیش از آغاز بازی‌ها زلزله‌ای در مکزیکوسیتی، پایتخت مکزیک جان هزاران نفر را گرفت. ۱۲۱ کشور عضو فیفا برای ورود به جام سیزدهم در دور مقدماتی به رقابت پرداختند که ۲۴ تیم موفق به سفر به مکزیک شدند. عراق، کانادا و دانمارک برای نخستین بار به جام جهانی راه یافتند. سیستم بازی‌ها بار دیگر تغییر پیدا کرد، بدین‌صورت که ۲۴ تیم به ۶ گروه ۴ تیمی تقسیم شدند که از ۴ گروه ۳ تیم اول و از ۲ گروه ۲ تیم اول به مرحله بعدی راه پیدا کردند. ۱۶ تیم صعود کرده در مرحله یک‌هشتم نهائی که برای نخستین بار در تاریخ جام جهانی برگزار می‌شد، مقابل هم قرار گرفتند.

در این دوره مجموعه‌ای از بهترین بازیکنان فوتبال جهان حضور داشتند. بسیاری از آنها بازماندگان جام ۱۹۸۴ بودند که در این جام به اوج خود رسیده بودند، اما بدون شک ستاره این بازی‌ها که بسیاری از کارشناسان ورزشی او را در کنار پله، بهترین بازیکن تاریخ فوتبال جهان می‌دانند، دیه‌گو مارادونا، کاپیتان ۲۶ ساله آرژانتین بود که برای رسیدن تیمش به فینال بازی‌ها نقش مهمی داشت. شگفتی‌سازان این بازی‌ها، دانمارک و مراکش بودند که دانمارک در اولین حضورش در جام جهانی با شکست دادن ۳ تیم بر سابقه آلمان‌غربی، اسکاتلند و اروگوئه به‌عنوان نخستین تیم گروهش صعود کرد؛ هر چند در یک‌هشتم نهائی در یک بازی بر گل (۵ بر یک) مغلوب اسپانیا شد.

مراکش نیز با ۲ تساوی مقابل لهستان و انگلستان و یک برد مقابل پرتغال صدرنشین گروهش شد. در مرحله یک‌هشتم نهائی تیم‌های برزیل، آرژانتین، آلمان‌غربی، مکزیک، اسپانیا، انگلستان، فرانسه، بلژیک با شکست دادن حریفان خود به یک‌چهارم نهائی صعود کردند. در طول سال‌های گذشته از ۲ بازی از ۴ بازی این مرحله، همواره از مشهورترین و ماندگارترین بازی‌های جام جهانی یاد می‌شود. فرانسه و برزیل در یکی از مهیج‌ترین بازی‌های تاریخ فوتبال جهان مقابل هم قرار گرفتند.

برزیل ستارگانی چون زیکو، سوکراتس، کره‌گر و مولر را در اختیار داشت و از آن طرف فرانسه با بازیکنانی چون میشل پلاتینی، ژان نیگانا، لوئی فرناندز به میدان رفت. بازی در ۹۰ دقیقه وقت اضافی بدون گل به ضربات پنالتی انجامید. در طول بازی یک پنالتی به سود برزیل گرفته شد که ژول باتس، دروازه‌بان فرانسه توانست این ضربه پنالتی را که توسط زیکو زاده شد، مهار کند. فرانسه نهایتاً این بازی را با ضربات بیشتری که نسب به برزیل به گل تبدیل کرد، از آن خود کرد و به نیمه‌نهائی راه پیدا کرد. در مسابقه دیگری در این مرحله آرژانتین و انگلستان مقابل هم قرار گرفتند. این بازی با ۲ گل مارادونا به سود آرژانتین پایان یافت؛ ۲ گلی که هرکدام در نوع خود پدیده‌ای در جام جهانی محسوب می‌شود. گل نخست را مارادونا پس از گذر از ۸ بازیکن انگلیسی به ثمر رساند و ۳ دقیقه بعد نخستین گل آرژانتین پس از اینکه توپی روی سر مارادونا فرستاده شد به‌دست آمد. بازیکنان انگلیسی معتقد بودند که مارادونا این گل را با ضربه دستش به ثمر رسانده که داور نظری مخالف داشت و رأی بر صحت گل داد.

سال‌ها بعد مارادونا که مدت‌ها این اعا را رد می‌کرد، اعتراف کرد که این توپ را با دستش زده، اما مدعی شد که این ”دست خدا“ بوده که آن ضربه را به گل تبدیل کرده است. ۳ دقیقه بعد از این گل، مارادونا پس از گذر از ۸ بازیکن انگلیسی گل دیگری به ثمر رساند و آرژانتین به نیمه نهائی صعود کرد. در ۲ بازی دیگر یک‌چهارم نهائی، آلمان‌غربی، مکزیک و بلژیک، اسپانیا را شکست داد که نتیجه پایانی هر دو بازی در ضربات پنالتی مشخص شد. در نیمه‌نهائی مانند سال ۱۹۸۲ فرانسه بار دیگر مغلوب آلمان‌غربی شد و از رسیدن به فینال بازماند. آرژانتین هم مقابل بلژیک پیروز شد. بازی فینال که در ورزشگاه آزتک برگزار می‌شد، با نتیجه پرگل ۳ بر ۲ به سود آرژانتین تمام شد و این کشور در ۸ سال برای دومین بار جام را به خانه برد. در بازی رده‌بندی فرانسه با پیروزی بر بلژیک به مقام سومی جام دست یافت. مارادونا از سوی فیفا به‌عنوان برترین بازیکن جام لقب گرفت و گری‌لینه‌کر انگلیسی با ۶ گل، گلزن برتر مسابقات شد.

● ۱۹۹۰- ایتالیا

پس از مکزیک، ایتالیا دومین کشوری بود که برای دومین بار میزبان برگزاری مسابقات می‌شد. در میان ۴ دوره‌ای که جام جهانی با ۲۴ تیم برگزار شد (۱۹۹۴ - ۱۹۸۲) این دوره با ۱۵ گل، کم‌گل‌ترین دوره محسوب می‌شود و با توجه به نسبت گل به تعداد بازی‌های (۲۱/۲ متوسط گل در بازی) دفاعی‌ترین دوره تمام تاریخ جام جهانی محسوب می‌شود. در نیمی از ۱۶ مسابقه مراحل یک‌هشتم نهائی تا فینال برای مشخص شدن تیم برنده، کار به ضربات پنالتی کشید. این نخستین دوره از بازی‌ها بود که پس از انقلاب جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹، به‌طور مستقیم از تلویزیون پخش می‌شد. در زمان پخش مستقیم یکی از بازی‌ها (اسکاتلند - برزیل) وقوع زلزله‌ای مرگبار در منطقه رودبار و منجیل، جان هزاران ایرانی را گرفت. کاستاریکا، امارات عربی متحده و ایرلند تازه‌واردان این جام بودند.

این نخستین جام جهانی پس از فروپاشی بلوک شرق بود و آخرین بازی بود که تیم‌های اتحاد جماهیر شوروی، چکسلواکی و جمهوری فدرال آلمان (آلمان‌غربی) با این عناوین در جام جهانی به میدان رفتند. آرژانتین مدافع قهرمانی در نخستین مسابقه از این دوره در یک بازی غیرقابل پیش‌بینی، مغلوب کامرون یکی از دو نماینده آفریقا شد. کامرون که در دور مقدماتی همگروه آرژانتین، رومانی و شوروی بود. به‌عنوان تیم نخست گروهش صعود کرد و توانست با شکست دادن کلمبیا تا یک‌چهارم نهائی صعود کند و عنوان شگفتی‌ساز بازی‌ها را نصیب خود کند. در این گروه آرژانتین به‌سختی به‌عنوان تیم سوم پس از کامرون و رومانی از گروهش صعود کرد و با شکست دادن برزیل با تک گل کلودیو کانیجا به یک‌هشتم نهائی صعود کرد.

این تیم در مرحله‌های بعدی در رویاروئی با یوگسلاوی و ایتالیا موفق شد هر ۲ تیم را در ضربات پنالتی شکست دهد و در کمال ناباوری برای دومین بار پیاپی به فینال رسید. آرژانتین در تمام بازی‌ها در یک بازی کاملاً دفاعی موفق شده بود تنها با ۵ گل زده در مجموع بازی‌ها به فینال راه یابد، اما آلمان غربی، حریف آرژانتین در فینال با ۱۰ گل زده و ۵ امتیاز به‌عنوان تیم اول از گروهش صعود کرد و با شکست دادن هلند و چکسلواکی توانست به نیمه نهائی راه یابد. در این مرحله آلمان غربی مقابل انگلستان قرار گرفت که این بازی پس از ۱۲۰ دقیقه به تساوی یک بر یک انجامید و نتیجه ضربات پنالتی، آلمان غربی را به فینال فرستاد. بازی فینال مانند دوره پیشین، بین آرژانتین و آلمان غربی برگزار شد، اما این بار آرژانتین در مقابل حریف دست و پا بسته عمل می‌کرد.

بازی که عمدتاً در زمین آرژانتین جریان داشت تا دقایق پایانی بدون گل مانده بود. در دقیقه ۸۵ خطای مدافع آرژانتین بر روی یورگن کلینزمن، یک پنالتی برای آلمان غربی به ارمغان داشت که آندریاس برمه موفق شد این ضربه را به گل تبدیل کند و همراه برزیل و ایتالیا با سه بار فتح جام، عنوان پرافتخارترین تیم را از آن خود کند. فرانتس بکن باوئر، ستاره فوتبال آلمان مشهور به ”قیصر“ که در سال ۱۹۷۴ به‌عنوان کاپیتان آلمان‌غربی با این تیم قهرمان شده بود، در جام ۱۹۹۰ ایتالیا، در نقش مربی این تیم بار دیگر به این عنوان دست یافت. این نخستین فینالی بود که یکی از دو طرف بازی نتوانست هیچ گلی به ثمر برساند. در بازی رده‌بندی ایتالیا، میزبان بازی‌ها با پیروزی ۲ بر یک در مقابل انگلستان به مقام سوم دست یافت. سالواتوره اکسیلاچی، مهاجم نه چندان سرشناس ایتالیا با ۶ گل زده در صدر جدول بهترین گلزنان جام قرار گرفت.




طبقه بندی: آیا می دانید...، 

تاریخ : شنبه 8 خرداد 1389 | 11:37 ب.ظ | نویسنده : ساسان احمدنژاد | نظرات
.: Weblog Themes By BlackSkin :.